Ojcowie broni palnej, cz. 2

By Mr.Pete

Cykl „ojcowie broni palnej” przedstawia sylwetki najważniejszych osób na przestrzeni wieków, związanych z rozwojem i propagowaniem broni strzeleckiej. Pierwsza część z obszerniejszym wstępem dostępna jest w tym wpisie.

Postacie, które zasłynęły przed XX wiekiem G-M

Charles-Francois Galand (1832–1900) – Francja *
Francuski rusznikarz, twórca wielu rewolwerów. Najsławniejszy z jego projektów, to zdecydowanie Velo-dog z 1895 roku, kopiowany później przez wielu wytwórców (bardzo popularny np. w Belgii). Galand zaprojektował również specjalny nabój, którym strzelał ten rewolwer.
Związany z:
-rewolwer Galand
-rewolwer Tue Tue
-rewolwer Le Novo
-rewolwer Velo-dog
-nabój 5.5mm Velo-Dog

Leopold Gasser (1836-1871) – Austria * (rewolwer Gasser M70)
Austriacki konstruktor broni. Był synem rusznikarza i podobnie jak ojciec szkolił się w tym fachu. W roku 1858 wyprodukował swoją pierwsza broń wraz z Josefem Scheiniggiem (którego córka została jego żoną). Jego rozwiązania i patenty znacząco przyczyniły się do rozwoju broni krótkiej.
Rewolwer jego projektu został wprowadzony na uzbrojenie armii austriackiej w 1869 roku.
Związany z:
-rewolwer Gasser M70

Richard Gatling (1818-1903) – USA ***
Każdy chyba słyszał to nazwisko. To amerykański wynalazca i konstruktor broni palnej. Najlepiej znany jako twórca opatentowanej w 1862 r. kartaczownicy z obrotową wiązką luf, będącej pierwszym udanym modelem karabinu maszynowego. W 1862 założył wytwórnię broni Gatling Gun Company, produkującą kartaczownice, która później w 1897 połączyła się z Coltem. Pod koniec życia opracował ulepszoną kartaczownicę o napędzie elektrycznym luf i automatyki broni. Do dzisiaj w wojskowej nomenklaturze anglosaskiej oraz w popkulturze każda broń z obrotowym układem wielolufowym zasilanym elektrycznie nazywana jest gatlingiem lub gatling gunem.
Związany z:
-kartaczownica Gatlinga

Leonard Geiger (brak danych) – USA *
Amerykański konstruktor i wynalazca. To on jest autorem pomysłu i patentu na znany system ryglowania broni rozpropagowany przez firmę Remington (i przez to mylnie uznawany za jej wynalazek) jakim jest rolling block lock, czyli zamek obrotowy o osi poprzecznej z przodu.

Gustav Genschow (brak danych) – Niemcy *
Niemiecki przedsiębiorca, który w 1887 roku założył swoją firmę produkującą broń myśliwską, sportową i amunicję nazwaną Gustav Genschow & Co. (lepiej znaną jako GECO). Na początku XX w. sławę przyniosła im świetnej jakości amunicja śrutowa (m.in marki Geco), a od 1924 roku firma postawiła na wysokiej klasy broń małokalibrową. Firma ta stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek produkujących amunicję na świecie. Od 1972 do 2002 roku wchodziła w skład spółki Dynamit Nobel AG, a obecnie należy do koncernu RUAG.
Związany z:
-nabój 9x18mm Ultra

Basile Gras (1836-1901) – Francja *
Francuski generał i konstruktor broni. Opracował pierwszy karabin przystosowany do 11 mm naboju z łuską mosiężną, przyjęty do uzbrojenia armii francuskiej w 1874 roku jako Gras wz. 1874 (zastąpił on sławnego Chassepota). Karabin ten został w 1878 roku zmodyfikowany przez A. Kropatschka w wyniku czego powstał karabin Gras-Kropatschek wz.1874/78, który był używany w armii francuskiej do czasu I wojny światowej. Gras do naboju z łuską mosiężną dostosował również karabin Chassepot wz.1866, który otrzymał oznaczenie Gras-Chassepot wz.1866/74.
Związany z:
-karabin Gras wz.1874
-karabin Gras-Chassepot wz.1866/74

William Greener (1806-1869) –  Wielka Brytania *
Brytyjski wynalazca i rusznikarz, który zasłynął jako konstruktor pierwszego pocisku ekspandującego. Niestety uznano, że był on zbyt skomplikowany, aby produkować go masowo. Inny trochę późniejszy sławny pocisk – opracowany w 1847 roku przez Claude-Etienne Minie był wzorowany na pomyśle Greenera. Był on także założycielem słynnej firmy produkującej broń W.Greener (działa od 1829 roku do dziś).

William Wellington Greener (1834-1921) – Wielka Brytania *
Brytyjski rusznikarz, syn sławnego Williama Greenera. Rozwinął firmę ojca i zmienił jej nazwę na W.W.Greener. Jest znany z udoskonalenia systemu czoków wykorzystywanych w strzelbach oraz z udoskonalenia zamka w długiej broni myśliwskiej (tzw. cross bolt). Jest także autorem kilku ważnych książek o tematyce broni palnej.

John Hall (1781-1841) – USA *
Amerykański rusznikarz i wynalazca karabinu ładowanego odtylcowo, ochrzczonego jego imieniem. Karabin ten był wprowadzony do armii Stanów Zjednoczonych w 1819 roku. Jego opatentowane metody produkcyjne nowych karabinów  szybko rozprzestrzeniały się, co przyczyniło się później do zaliczenia Halla, wraz z Eli Whitney’em, do pionierów produkcji na szeroką skalę.
Związany z:
-karabin Halla wzór 1819

Samuel Hawken (1792-1884) – USA *
Amerykański rusznikarz współpracujący ściśle ze swoim bratem Jacobem. Obaj są twórcami słynnego plains rifle (czarnoprochowy karabin, cieszący się popularnością wśród traperów, handlarzy i odkrywców Dzikiego Zachodu pierwszej połowy XIX wieku.) nazwanego ich nazwiskiem.
Związany z:
-karabin Hawkena

Alexander Henry (1818-1894) – Wielka Brytania *
Szkocki konstruktor broni. Projekt jego lufy wraz z siedmiobruzdowym gwintem został wykorzystany w słynnym karabinie Martini-Henry, który został oficjalnie przyjęty do uzbrojenia armii brytyjskiej w kwietniu 1871 roku i w ciągu kilku lat zastąpił karabiny Enfield-Snider. Nowe karabiny zostały wkrótce użyte podczas wojny w Afganistanie (1878-1880) oraz wojen z Zulusami (1879 r.)
Związany z:
-karabin Martini-Henry

Benjamin Henry (1821-1898) – USA **
Był amerykańskim wynalazcą i konstruktorem broni strzeleckiej, który opracował pierwszy solidny i niezawodny karabin dźwigniowy – Henry wz. 1860 (protoplasta serii słynnych karabinów Winchestera). Najpierw pracował dla Oliviera Winchestera, a w połowie lat 60-tych XIX w. otworzył własną firmę.
Związany z:
-karabin Henry wz. 1860
-karabin Winchester M1866
-nabój .44 Henry RF

Benjamin Hotchkiss (1826-1885) – USA *
Amerykański konstruktor i producent uzbrojenia. Już w czasie wojny secesyjnej zajmował się produkcją amunicji karabinowej własnego pomysłu. W 1870 roku założył we Francji przedsiębiorstwo zbrojeniowe B.B.Hotchkiss Company. Zaprojektował kilka wzorów broni strzeleckiej (m.in w roku 1875 karabin powtarzalny z 6 nabojowym magazynkiem rurowym umieszczonym w kolbie) i amunicji, ale najbardziej znane są jego konstrukcje ciężkiej broni maszynowej z lat 1873 (działko obrotowe) i 1879 (armatka rewolwerowa). Opracowywał również amunicję artyleryjską. Firma przez niego założona stała się międzynarodowym koncernem, który w latach późniejszych (obie wojny światowe) zaprojektował i opracował wiele znanych projektów broni.
Związany z:
-działko obrotowe Hotchkiss M1873
-armatka wielolufowa Hotchkiss M1879
-armatka szybkostrzelna Hotchkiss M1881

Walter Hunt (1796-1859) – USA *
Amerykański konstruktor broni. Na podstawie jego patentów i broni przez niego zaprojektowanej powstał słynny karabin dźwigniowy Winchester. Jest on również twórcą jednego z pierwszych naboi scalonych, tzw. rocket ball’a.
Związany z:
-karabin powtarzalny Volition
-nabój rocket ball

Lewis Jennings (brak danych) – USA *
Amerykański konstruktor broni, który zasłynął przede wszystkim tym, że w 1849 roku odkupił patenty od Waltera Hunta na jego karabin Volition, po czym go udoskonalił. Kilkaset sztuk tej broni zostało wyprodukowanych przez fabrykę Robbins & Lawrence of Windsor. Ta właśnie broń stała się bazą dla późniejszego znanego na całym świecie karabinu dźwigniowego Winchestera.

Erik Jørgensen (1848-1896) – Norwegia *
Norweski rusznikarz pracujący jako mistrz uzbrojenia w arsenale Kongsberg. Najbardziej znany z zaprojektowania (we współpracy z kolegą po fachu Ole Kragiem) karabinu powtarzalnego nazwanego od ich nazwisk. Broń ta została przyjęta do uzbrojenia armii Danii, Norwegii, a nawet USA.
Związany z:
-karabin Krag-Jørgensen

Ole Krag (1837-1916) – Norwegia *
Oficer norweskiej armii oraz konstruktor kilku wzorów karabinów. W 1870 w stopniu kapitana został przeniesiony do arsenału Kongsberg, a w 1880 został jego dyrektorem. Pracując w arsenale Kongsberg wspólnie ze szwedzkim inżynierem Axelem Peterssonem opracował swój pierwszy karabin, będący zmodyfikowaną wersją karabinu Martini, a dostosowaną do 12,77 mm nabojów o zapłonie bocznym. Przyjęty w 1877 roku do uzbrojenia norweskiej marynarki wojennej jako Krag-Petersson. W 1880 roku wspólnie z Erikiem Jörgensenem opracował powtarzalny karabin, który w 1889 przyjęty został do uzbrojenia kilku światowych armii pod nazwą Krag–Jørgensen.
Związany z:
-karabin Krag-Petersson
-karabin Krag-Jørgensen

Sylvester Krnka (1825-1903) – Czechy *
Czeski konstruktor broni. Znany przede wszystkim z zaprojektowania karabinu model 1867 nazwanego jego nazwiskiem, który w 1869 roku został przyjęty do uzbrojenia armii carskiej Rosji.
Związany z:
-karabin Krnka M1867

Alfred Ritter von Kropatschek (1838-1911) – Austria *
Austriacki generał, inżynier i konstruktor broni. Do jego najważniejszych wynalazków należy magazynek rurowy oraz kilka udanych wzorów karabinów powtarzalnych. Kropatschek należał do najzdolniejszych inżynierów w armii austro-węgierskiej. Rozwinął technikę karabinu powtarzalnego poprzez dodanie magazynka rurowego. Znalazł on zastosowanie u węgierskiej landwehry i bośniackiej żandarmerii, ale przede wszystkim u francuskiej piechoty morskiej, gdzie konstrukcja Kropatschka stała się podstawą dla karabinu Lebel Mle 1886. W roku 1878 przekonstruował francuski karabin  jednostrzałowy Gras M1874 na karabin powtarzalny. Broń ta pod nazwą Gras-Kropatschek M1874/78 używana była w armii francuskiej aż do I wojny światowej. Znany (i do dziś popularny) na rynku kolekcjonerskim jest zaprojektowany w 1886 r. dla armii portugalskiej i wyprodukowany w 40 000 sztuk w zakładach zbrojeniowych w Steyr karabin powtarzalny Kropatschek M1886.
Związany z:
-karabin Gras-Kropatschek M1874/78
-karabin Kropatschek M1886
-karabin M1881
-karabin Model 1884
-karabin Model 1885

Daniel Leavitt (1813-1859) – USA *
Amerykański wynalazca, który wraz ze swoim współpracownikiem Edwinem Wessonem, opatentował jeden z pierwszych rewolwerów z obrotowym bębnem. Był też ich producentem. Niestety, jak wszem i wobec wiadomo, pierwszy rewolwer skonstruował Samuel Colt, który opatentował tę broń w 1836 r. Na podobny pomysł wpadł Daniel Leavitt, młody, zaledwie 23-letni, wynalazca. On również opatentował rewolwer, ale zrobił to rok po Colcie. W latach 40. Leavitt założył spółkę, której wspólnikiem został Edwin Wesson. Firma była niewielka, ale rozwijała się na tyle dynamicznie, że po kilku latach zauważył ją Colt. I wytoczył proces o złamanie praw patentowych. Duży – jak wiadomo – może więcej. A że w 1852 Colt’s Patent Firearms Manufacturing Company była już znaną, sporej wielkości firmą, spółka Wesson and Leavitt przegrała sprawę z kretesem i wkrótce została zlikwidowana. Leavitt po tym ciosie się nie podniósł, pałeczkę przejął pałający żądzą rewanżu brat Edwina – Daniel B. Wesson.
Związany z:
-karabin rewolwerowy Wesson & Leavitt
-rewolwer Wesson & Leavitt

Nicolas Lebel (1838-1891) – Francja *
Francuski konstruktor broni palnej. Jego największym dziełem (choć podobno było to dzieło kolektywne –  całej komisji, której pułkownik Lebel tylko przewodził) był karabin powtarzalny przyjęty do uzbrojenia armii francuskiej w 1886 roku. Lebel skonstruował również rewolwer – wz.1892, który został wprowadzony do uzbrojenia armii francuskiej.
Związany z:
-karabin Lee M1885
-karabin Lebel Mle 1886
-rewolwer Lebel M1892
-pocisk Balle M

James Lee (1831-1904) – Wielka Brytania **
Szkocki konstruktor broni palnej.  W młodości wyemigrował do USA, gdzie założył firmę Lee Firearms Company produkującą skonstruowane przez niego karabiny jednostrzałowe. W latach 1862–1872 James Lee uzyskał siedem patentów dotyczących odtylcowej broni palnej. Kilka z jego karabinów zostało przyjętych przez światowe armie (brytyjską, amerykańską). Opracował również pierwszy mocowany w środkowej części karabinu powtarzalnego wymienny magazynek pudełkowy oraz odcinacz magazynka.
Związany z:
-karabin Lee-Metford
-karabin Lee-Enfield  (SMLE)
-karabin Remington-Lee M1885
-karabin Lee M1895

Casimir Lefaucheux (1802-1852) – Francja **
Francuski rusznikarz, wynalazca pierwszego przyjętego do regulaminowego wyposażenia wojska naboju zespolonego (nabój trzpieniowy) oraz strzelającej nim broni (odtylcowa łamana strzelba myśliwska). Zaprojektował również rewolwer Lefaucheux M1858 strzelający amunicją jego pomysłu i będący pierwszą bronią tego typu przyjętą przez wojsko. Nabój systemu Lefaucheux opierał się na zastosowaniu wystającego z boku łuski trzpienia, który po uderzeniu kurkiem odpalał spłonkę ukrytą wewnątrz łuski. Nabój okazał się na tyle skuteczny, iż wiele innych firm zaczęło produkować strzelby i karabiny zasilane tą amunicją. Bardzo prędko zaczęto nazywać je lefoszówkami. System ten zaadaptowano do wielu rodzajów broni, oprócz strzelb i karabinów wytwarzano rewolwery i pistolety różnych kalibrów oparte na nim.
Związany z:
-strzelba Lefaucheux
-karabin Lefaucheux  
-rewolwer Lefaucheux M1858
-nabój systemu Lefaucheux (trzpieniowy)

Daniel Lefever (1835-1906) – USA *
Amerykański rusznikarz, który zasłynął z wynalezienia bezkurkowej strzelby w 1878 roku.
Związany z:
-strzelba Lefever

Jean Le Mat (1824-1895) – Francja *
Francuski lekarz i konstruktor broni. Silnie związany ze Stanami Zjednoczonymi. Twórca słynnego dziewięcionabojowego rewolweru kapiszonowego wyposażonego w dodatkową lufę śrutową. Patent na tę broń uzyskał w 1856 roku. Rewolwer ten był na wyposażeniu armii Konfederacji podczas Wojny Secesyjnej.
Związany z:
-rewolwer Le Mat

Jean Lepage (1779–1822) – Francja *
Francuski rusznikarz. Pracował dla Ludwika XVI, Napoleona Bonaparte i Ludwika XVII. Dokonał istotnego kroku w rozwoju broni strzeleckiej modyfikując zamek skałkowy w karabinie swojej konstrukcji. Kamień umieszczony w szczękach i krzesiwo zastąpił tępym młoteczkiem uderzającym bezpośrednio w panewkę – zapłon następował od uderzenia podsypki z piorunianu rtęci zamiast dotychczas stosowanego czarnego prochu zapalanego iskrą.

Ludwig Loewe (1837-1886) – Niemcy *
Niemiecki przedsiębiorca i znany producent broni. Jego fabryki produkowały wiele znanych modeli broni palnej. W jego zakładach pracowała też rzesza bardzo znanych rusznikarzy i wynalazców – m.in Hugo Borchardt, czy Georg Luger. Produkcję broni rozpoczął w 1872 roku, kiedy to zaczął ją dostarczać dla niemieckiej armii. Wtedy też powstała jego słynna firma Ludwig Loewe & Company, która w 1896 przekształciła się w istniejącą do dziś firmę DWM.

Ferdinand von Mannlicher (1848-1904) – Austria ***
Jeden z bardziej znanych austriackich konstruktorów broni palnej. Po ukończeniu studiów w 1869 roku zaczął pracę w państwowej kompanii kolejowej.  Jednak praca na kolei nie zaspokajała aspiracji zdolnego inżyniera, jakim był Mannlicher. W 1875 roku poznał on konstruktora broni Josefa Werndla. W następnych latach Mannlicher w wolnych chwilach opracowywał projekty karabinów powtarzalnych. W 1878 roku Werndl zaproponował Mannlicherowi pracę konstruktora w swojej fabryce karabinów ÖEWG. Mannlicher propozycję przyjął, ale do 1886 roku, kiedy to ostatecznie porzucił pracę w spółce kolejowej, starał się łączyć pracę na obu posadach. Jego pierwsze konstrukcje nie należały do udanych i nie wzbudziły też większego zainteresowania. Dopiero karabin M1885 okazał się prawdziwym przełomem i został przyjęty do uzbrojenia armii austro-węgierskiej. Skonstruowany przez Mannlichera stały magazynek pudełkowy ładowany przy pomocy ładowników, zastosowany w karabinie M1880 i jego udoskonalona wersja użyta w karabinie M1886, został zastosowany w kilku innych europejskich karabinach wprowadzonych do uzbrojenia na przełomie XIX i XX wieku. W 1895 roku powstał jego kolejny słynny karabin, szybko przyjęty do armii jako podstawowy karabin armii Austro-Węgier w czasie I wojny światowej. Jednocześnie z pracami nad karabinami powtarzalnymi, od 1885 roku Mannlicher pracuje nad konstrukcjami samopowtarzalnymi. Efektem tych prac był prototypowy karabin samopowtarzalny z 1885 roku i kilka typów pistoletów samopowtarzalnych. To on jako pierwszy wprowadził tzw. system pakietowy (zasilanie pakietowe) w ładowaniu broni i jest pomysłodawcą ładowników do karabinu. Mannlicher jest również wynalazcą magazynka karabinowego typu en-bloc oraz kilku typów nabojów karabinowych.
Związany z:
-karabin Mannlicher M1886
-karabin Mannlicher M1888
-karabin Mannlicher M1890
-karabin Mannlicher M1893
-karabin Mannlicher M1895
-karabin Mannlicher–Schönauer
-pistolet Mannlicher M1894
-pistolet Mannlicher M1901
-nabój 8x50mm R Mannlicher

Joseph Manton (1766 – 1835) – Wielka Brytania *
Był brytyjskim rusznikarzem i strzelcem sportowym, który wprowadził istotne innowacje w strzelectwie sportowym, udoskonalił kilka konstrukcji broni i utorował drogę dla nowoczesnego pocisku artyleryjskiego. Po odbyciu stażu rozpoczął pracę dla swojego brata Johna (również znanego rusznikarza), a następnie rozpoczął własną działalność, produkując około 100 sztuk broni rocznie, w tym pistolety pojedynkowe  i strzelby. Na początku XIX wieku Manton wynalazł zamek typu tube lock (nie wiem jakie jest jego polski tłumaczenie – pastylkowy?). Było to ulepszenie w stosunku do zamka flakonowego wynalezionego przez Alexandra Forsytha. Zamiast magazynować piorunian w pojemniku, był on teraz dozowany w zamkniętych pastylkach. Nowy zaostrzony kurek, kiedy uderzał w taką pastylkę, miażdżył ją, powodując detonację piorunianu. Chociaż był bardziej niezawodny niż rozwiązanie Forsytha i pozytywnie przyjęty przez wielu ówczesnych strzelców sportowych, to niestety w krótkim czasie został zastąpiony przez właściwy zamek kapiszonowy, który został przyjęty przez armie Wielkiej Brytanii, Francji , Rosji i USA. Broń Mantona uważana jest dziś za najdoskonalszą ze swojej epoki. Wśród jego pracowników byli tak sławni rusznikarze jak James Purdey (który założył firmę Purdey), Thomas Boss, William Greener i Charles Lancaster. Wszyscy oni pootwierali swoje przedsiębiorstwa produkujące broń palną, które istnieją do dziś.

John Marlin (1836-1901) – USA *
Amerykański wynalazca i producent broni. Karierę zaczynał w firmie Colt, a od 1872 roku istnieje założona przez niego firma – ówcześnie znana jako Marlin Fire Arms Company, dzisiaj jako Marlin Firearms, produkująca szereg znanych broni – m.in bardzo dobre karabiny.
Związany z:
-karabin Marlin M1881

William Mason (1837-1913) – USA **
Amerykański inżynier i konstruktor broni, który podczas swojego życia pracował dla wszystkich największych amerykańskich wytwórców broni palnej. Zaczynał od Remington Arms, gdzie w roku 1865 uzyskał kilka patentów, w tym na wyrzutnik gwiazdkowy, który został później użyty m.in w rewolwerze  S&W .38 Hand Ejector. W 1866 roku przeniósł się do konkurencji, czyli do Colt’s Patent Fire Arms Manufacturing Company. Tutaj (zazwyczaj przy współpracy z innymi inżynierami firmy) zaprojektował kilka przełomowych konstrukcji rewolwerowych – np. Colta SAA, Colta M1877, czy Colta M1889. W roku 1882 Mason opuścił Colta i zaczął pracę dla kolejnego giganta, czyli Winchester Repeating Arms Company. Tam zajmował się głównie usprawnianiem produkowanych przez Winchestera konstrukcji. Jednym z najbardziej znanych usprawnień z tego czasu była jego praca nad karabinem Winchester Model 1886.
Związany z:
-rewolwer Colt Model 1871-72 Open Top
-rewolwer Colt SAA Peacemaker
-rewolwer Colt M1877
-rewolwer Colt M1878
-rewolwer Colt M1889
-karabin Winchester Model 1886

Hiram Maxim (1840-1916) – USA ***
Amerykański wynalazca i konstruktor broni. Jego nazwisko, podobnie jak jego kolegi po fachu działającego kilkadziesiąt lat wcześniej – Gatlinga, jednoznacznie kojarzy się z ciężką bronią maszynową. Nie trzeba być ekspertem od uzbrojenia, żeby słyszeć o  karabinie maszynowym Maxim. Zajmował się różnymi wynalazkami i konstrukcjami (m.in urządzaniami związanymi z gazownictwem, materiałami kruszącymi, projektami samolotów). W stronę konstruowania broni skierował się w roku 1881, kiedy to wyemigrował do Wielkiej Brytanii. Jego pierwszym projektem (raczej nieudanym) był karabin samopowtarzalny, w którym automatyka uruchamiana była przy wykorzystaniu energii odrzutu całej broni. Kolejna jego konstrukcja okazała się już sukcesem – była to 37 mm armatka automatyczna, która przez wiele lat była na wyposażeniu floty brytyjskiej. Bazując na jej konstrukcji, Maxim stworzył swoje największe dzieło, które w zasadzie zrewolucjonizowało ówczesny światowy rynek broni palnej. Mowa oczywiście o słynnym ciężkim karabinie maszynowym Maxim (patent z 1883 roku). Model ten, po licznych poprawkach i  w różnych konfiguracjach został wprowadzony do uzbrojenia armii ponad 30 krajów i do dziś jest uważany za “ojca” wszystkich ciężkich karabinów maszynowych. To na nim wzorowali się inni producenci wytwarzający podobne konstrukcje.
Związany z:
-ciężki karabin maszynowy Maxim M1904
-ciężki karabin maszynowy Maxim wz. 08
-ciężki karabin maszynowy Maxim wz. 1910
-ciężki karabin maszynowy Maxim wz. 1910/28
-ciężki karabin maszynowy Maxim-Vickers wz.  1909

Paul Mauser (1838-1914) – Niemcy ***
Młodszy z pary słynnych braci Mauserów, niemieckich konstruktorów broni palnej. Należy do największych konstruktorów broni palnej XX w. Wraz ze swym bratem Wilhelmem opracował swój pierwszy karabin już w 1865 roku (ulepszona wersja karabinu Dreyse). Mimo starań konstruktorów bronią tą nikt się nie zainteresował. Dopiero doświadczenia wojny francusko-pruskiej skłoniły pruską armię do zainteresowania się karabinami braci Mauser. I tak do uzbrojenia wszedł karabin Mauser M1871. Dzięki rządowym pieniądzom bracia Mauser przejęli fabrykę w Oberndorf i mocno rozbudowali swoje przedsiębiorstwo, które istnieje do dziś.  Po śmierci Wilhelma w 1882 roku, Paul Mauser zrealizował projekt kolejnego karabinu – M71/84, który zapoczątkował całą serię broni kal. 8mm. Broń tę zamówiło ponad 50 państw i dzięki takim ogromnym zamówieniom, Paul Mauser mógł swobodnie udoskonalać swoje karabiny, dzięki czemu ostatecznie powstał karabin-legenda Mauser M98 (Gewehr 98). Szacuje się, że model ten w różnych odmianach wyprodukowano w ponad 50 mln egzemplarzy. Jego słynny zamek jest do dziś wykorzystywany w wielu współczesnych karabinach. Paul Mauser pracował również nad bronią krótką, w 1896 roku dał zielone światło dla opracowanego w jego zakładach (przez braci Feederle) bardzo znanego do dziś pistoletu C96, który na rynku był dostępny aż do czasów II wojny światowej. W 1878 roku zaprojektował swój pierwszy rewolwer.  Jakby tego było mało Paul Mauser zaprojektował także dwa bardzo znane naboje karabinowe – 7,65×53mm Mauser (w 1889) oraz 7×57mm Mauser (w 1892). Wymyślił i po raz pierwszy zastosował również łódkę nabojową.
Związany z:
-karabin Mauser M1871
-karabin Mauser M1871/84
-karabin Mauser M1889
-karabin Mauser M98
-pistolet Mauser C96
-rewolwer Mauser Zig-Zag
-nabój 7,65×53mm Mauser
-nabój 7×57mm Mauser

Wilhelm Mauser (1834-1882) – Niemcy **
Niemiecki przedsiębiorca i konstruktor broni palnej. Starszy brat Paula Mausera. Wraz z nim zaprojektował wiele znanych do dziś konstrukcji broni strzeleckiej, jak i stworzył jedną z najsławniejszych i wciąż obecną na rynku fabrykę broni na świecie. Paul był bardziej techniczny, a Wilhelm lepiej sobie radził z biznesem i kierowaniem firmą.
Związany z:
-karabin Mauser M1871

Edward Maynard (1813-1891) – USA *
Amerykański konstruktor broni, zasłynął jako twórca odtylcowego karabinu używanego podczas Wojny Secesyjnej, w którym uzyskano pełną szczelność zamka. Broń tę można nazwać stadium przejściowym do broni z nabojami w metalowych łuskach. Maynard jest również autorem taśmy kapiszonowej, która była wykorzystywana w niektórych karabinach kapiszonowych.
Związany z:
-karabin Maynard

William Metford (1824-1899) – Wielka Brytania *
Brytyjski inżynier, który zasłynął przede wszystkim z konstrukcji lufy gwintowanej użytej w kilku znanych karabinach z czasów przełomu wieku.
Związany z:
-karabin Lee-Metford
-karabin Martini-Metford
-karabin Lee-Enfield (SMLE)

Claude-Etienne Minié (1804-1879) – Francja *
Francuski oficer, który zasłynął jako twórca pierwszych cylindrycznych pocisków ze stożkowym czubkiem (pocisk Minié) z 1846 roku jak i karabinu Minié z 1849 roku. Pociski typu Minié były w użyciu podczas Wojny Krymskiej i Wojny Secesyjnej.
Związany z:
-karabin Minié
-pocisk Minié

Siergiej Mosin (1849 – 1902) – Rosja *
Rosyjski konstruktor i organizator produkcji broni strzeleckiej. W latach 1883-1889 powstało kilka prototypów karabinów jego autorstwa (m.in. w roku 1887 karabin z magazynkiem w kolbie), ale żaden nie zdobył uznania. Dopiero  w roku 1890 opracował swój najsłynniejszy karabin powtarzalny (w którym Mosin połączył opracowany przez siebie zamek z magazynkiem skonstruowanym przez belgijskiego konstruktora Emila Naganta, przez co naruszył zastrzeżenia patentowe) wprowadzony do uzbrojenia armii rosyjskiej jako Mosin wz. 1891. Z powodu tej afery  karabin ten jest też powszechnie znany jako Mosin-Nagant. W latach 1894-1902 Mosin byłem dyrektorem zakładów zbrojeniowych w Siestroriecku.
Związany z:
-karabin Mosin-Nagant wz.1891

František Myška (1899 – brak danych) – Czechy *
Czeski konstruktor broni. Wieloletni pracownik fabryki Česká zbrojovka ze Strakonic. Był jej najwartościowszym projektantem. Podczas swojej kariery zaprojektował kilkanaście doskonałych pistoletów. Między innymi wraz z Josefem Nicklem pracował przy stworzeniu sławnego CZ vz. 24. W roku 1926 ulepszył ten pistolet na tyle, że powstała w zasadzie nowa konstrukcja nazwana CZ vz. 27.
Związany z:
-pistolet CZ vz. 24
-pistolet CZ vz. 27
-pistolet CZ vz. 36
-pistolet CZ vz. 38

12 thoughts on “Ojcowie broni palnej, cz. 2

    1. AvatarMr.Pete

      @Vuko, Hm…ok i dzięki, ale to coś zmienia lub wnosi do tej krótkiej notki o nim (napisałem, że pochodzi z USA)? Bardzo niewiele udało mi się znaleźć na temat tego jegomościa, a poza internetem mam również pokaźna bibliotekę papierową. :)
      Nr patentów celowo unikam, gdyż nie mam możliwości rzetelnie ich sprawdzić, a poza tym często dotyczą tylko jakiś drobnych części czy rozwiązań, a mnie chodziło przede wszystkim, aby przyporządkować do nazwisk poszczególne typy broni. Oczywiście całe to zestawienie jest mocno ogólnikowe i amatorskie, zdaję sobie z tego sprawę. :)

    1. AvatarMr.Pete

      @Galusz – za dużo pracy jak dla mnie jednego, zwłaszcza, że piszę to w czasie wolnym, hobbistycznie, a i tak zajmuje mi to miesiące.
      Nietrudno znaleźć materiał nt. Colta, Browninga, czy np. Wilniewczyca, ale aby napisać dwa zdania o niektórych innych, to potrzebuję czasem tygodnia poszukiwań.
      Zawsze mając nazwisko+nazwę modelu możesz sobie wygooglać obrazek. :) Wiem, że to nie to samo, ale niestety musiałem z czegoś zrezygnować.

  1. Avatarzagiel68

    Mr. Pete – tak jak cz 1 – dobra robota , dla zainteresowanych historią ( jak ja) strzał w”dychę”.
    Jakbyś poprawił tylko tego złośliwego chochlika który wstawił przedrostek -samo przy okazji powtarzalnego karabinu Mosina to będzie „dycha centralna”.

Dodaj komentarz